„Zostaw mnie” – to nie zawsze oznaka braku więzi. Czasem to lęk, który nie umie znaleźć słów. Dowiedz się, co może kryć się pod ciszą, złością i wycofaniem nastolatka.

Rodzic: „Znowu siedzi z telefonem i mnie ignoruje!”
Nastolatek (niewypowiedziane): „Boję się, że jeśli się otworzę, to i tak nie zostanę zrozumiany.”

Lęk nie zawsze wygląda jak płacz. U adolescentów przybiera często formy obronne, które mogą wyglądać jak złość, obojętność, apatia lub… wycofanie w świat online.

🧱 Jak nastolatek chroni się przed lękiem? Mechanizmy obronne w praktyce

🔁 Retrofleksja – „wszystko zatrzymuję w sobie”

• Dziecko kieruje emocje do środka: „jestem głupi”, „jestem beznadziejny”.

• Często towarzyszą temu napięcia w ciele, bóle brzucha, autoagresja.

• Widzisz: wycofanie, perfekcjonizm, zamknięcie się w sobie.

➡️ Projekcja – „wszyscy się na mnie uwzięli”

• Lęk jest zbyt trudny do zniesienia, więc nastolatek przerzuca go na innych.

• „Oni mnie nienawidzą”, „na pewno się ze mnie śmieją”.

• Widzisz: agresję, nieufność, unikanie rówieśników.

✴️ Defleksja – „rozmywam temat”

• Unika bezpośredniego kontaktu z emocjami: scrolluje TikToka, żartuje z wszystkiego.

• Z pozoru wyluzowany, ale to często maska odcięcia od siebie.

• Widzisz: dystans, lekceważenie problemów, odcięcie od ciała.

🧩 Co to oznacza dla rodzica?

Zamiast reagować na formę (czyli np. krzyk, izolację, milczenie), warto zadać sobie pytanie:

„Co to dziecko może teraz przeżywać? Z czym się mierzy, że sięga po tę strategię?”

Nie chodzi o to, by analizować każde słowo. Chodzi o świadomość, że za tą złością może być bezradność, za milczeniem – lęk, a za kontrolą – poczucie zagubienia.

🛠️ Jak pomóc?

1. Zamiast „czemu tak robisz?”, spróbuj: „Co się z tobą teraz dzieje?”

2. Unikaj etykiet („Ty zawsze…”, „jesteś leniwy”) – one wzmacniają mechanizmy obronne.

3. Zaproponuj kontakt bez presji:
   „Możemy po prostu pobyć razem, nie musisz mówić nic od razu.”

🌱 W następnym artykule porozmawiamy o roli rodziny w budowaniu (lub osłabianiu) lęku – o tym, jak nasze reakcje, komunikaty i wzorce emocjonalne mają wpływ na rozwój adolescenta.

🟩 A jeśli czujesz, że chcesz pogłębić temat – zapraszam Cię do śledzenia zapowiedzi warsztatów „Zrozumieć nastolatka z lękiem”. Start już we wrześniu!